{"id":1020,"date":"2020-02-12T19:02:47","date_gmt":"2020-02-12T18:02:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/?p=1020"},"modified":"2021-01-19T10:44:21","modified_gmt":"2021-01-19T09:44:21","slug":"warszawskie-czasomierze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/2020\/02\/12\/warszawskie-czasomierze\/","title":{"rendered":"Warszawskie czasomierze"},"content":{"rendered":"

Czas towarzyszy\u0142 cz\u0142owiekowi od zawsze. Pocz\u0105tkowo wyznaczany przez dzie\u0144 i noc, pory roku, narodziny i \u015bmier\u0107 a\u017c po lata, miesi\u0105ce, godziny \u2026 Chyba zawsze bieg\u0142 za szybko, bez wzgl\u0119du na to jakim miernikiem go odmierzano. Warszawskie czasomierze nadal przypominaj\u0105 nam o przemijaniu, zaznaczaj\u0105c przy tym swoje w\u0142asne historie.<\/p>\n

Pierwsze zegary umieszczano na wie\u017cach ko\u015bcielnych czy zamkowych. By\u0142y symbolem w\u0142adzy, porz\u0105dku i wyznacza\u0107 mia\u0142y organizacj\u0119 czasu danej spo\u0142eczno\u015bci. Przechadzaj\u0105c si\u0119 po Krakowskim Przedmie\u015bciu, w kierunku Placu Zamkowego, z daleka dostrzec mo\u017cna Zamek Kr\u00f3lewski. Odwiecznie kojarzy\u0142 mi si\u0119 z czasami dynastii Waz\u00f3w, taki stary, dostojny. Wyrzuca\u0142am ze \u015bwiadomo\u015bci fakt, \u017ce podczas II wojny \u015bwiatowej zosta\u0142 doszcz\u0119tnie zniszczony. Zamek to zamek \u2013 przecie\u017c to tutaj mieszkali kr\u00f3lowie. I zapewne sw\u00f3j rytm dnia wyznaczali jakim\u015b czasomierzem. Zapewne dlatego na Wie\u017cy Zygmuntowskiej, zwanej potocznie zegarow\u0105, umie\u015bcili zegar\u2026 Jest stosunkowo m\u0142ody bo pochodzi z 1974 roku. 19 lipca, o godzi 11.45 puszczono w ruch wskaz\u00f3wki. Godzina nie by\u0142a przypadkowa. O tej samej godzinie, 17 wrze\u015bnia 1939 wskaz\u00f3wki zatrzyma\u0142y pociski, jakimi Niemcy atakowali Zamek.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Niezaprzeczalny jest fakt, i\u017c swoj\u0105 histori\u0105 si\u0119ga do XVII wieku (1622 rok), do czas\u00f3w gdy zako\u0144czono budow\u0119 Zamku Kr\u00f3lewskiego. I wraz z miastem przechodzi\u0142 chwile tragiczne, od potopu szwedzkiego po atak hitlerowc\u00f3w ww wrze\u015bniu 1939 roku.<\/p>\n

\"\"

Zamek Kr\u00f3lewski w Warszawie<\/p><\/div>\n

Nieopodal Placu Zamkowego, id\u0105c wzd\u0142u\u017c odrestaurowanych mur\u00f3w obronnych Starego Miasta, na rogu Piekarskiej i Podwala znajduje si\u0119 niesamowity zegar. Godziny wyznaczaj\u0105 znaki zodiaku, kt\u00f3re przy d\u017awi\u0119kach melodii do wiersza Marii Konopnickiej \u201e A jak poszed\u0142 kr\u00f3l na wojn\u0119\u201d o\u017cywaj\u0105 i zmieniaj\u0105 swoje po\u0142o\u017cenie.Wyb\u00f3r miejsca nie jest przypadkowy. To tutaj od 1966 dzia\u0142a\u0142o Muzeum Rzemios\u0142 Artystycznych i Precyzyjnych. W pobli\u017cu tego miejsca mieszka\u0142a te\u017c wspomniana wcze\u015bniej poetka Maria Konopnicka.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Id\u0105c dalej w kierunku Star\u00f3wki, na \u015bcianie przy skrzy\u017cowaniu ulic Zapiecek i \u015awi\u0119toja\u0144skiej, na jednej ze \u015bcian mo\u017cna dostrzec zegar s\u0142oneczny, kt\u00f3ry wskazuje czas od oko\u0142o 11 do 20. Wynika to z jego umiejscowienia, zachodnia \u015bciana kamienicy nr 13 ( Kamienica pod Lwem). To stosunkowo m\u0142ody zegar, bo powsta\u0142 dopiero w 1954. Jednak ca\u0142a otoczka wok\u00f3\u0142 niego, elewacja budynku, nadaje mu dostojnego charakteru.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W naro\u017cniku ulicy Zapiecek i Starego Miasta, po skosie od zegara s\u0142onecznego mo\u017cna dostrzec jeszcze jeden zegar. Jak wskazuje napis, zosta\u0142 od odrestaurowany w 1953 roku przez Rz\u0105d Polski Ludowej na chwa\u0142\u0119 i cze\u015b\u0107 narodowi polskiemu\u2026<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Je\u015bli chcesz zobaczy\u0107 najstarszy, mechaniczny zegar w Warszawie to musisz si\u0119 uda\u0107 na Plac Trzech Krzy\u017cy. Znajduje si\u0119 tutaj Instytut G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za\u0142o\u017cony w 1817 roku przez ksi\u0119dza Jakuba Falkowskiego. Ksi\u0105dz podczas sprawowania swojej pos\u0142ugi na podlaskiej wsi napotka\u0142 g\u0142uchoniemego ch\u0142opca, kt\u00f3remu za wszelk\u0105 cen\u0119 chcia\u0142 pom\u00f3c. Najbli\u017cszy o\u015brodek dla os\u00f3b z tym ograniczeniem znajdowa\u0142 si\u0119 w Berlinie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rozpocz\u0119to wi\u0119c budow\u0119 tego typu o\u015brodka w Warszawie. Ju\u017c w 1827 stan\u0119\u0142a pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 budynku, nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej nad g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciem pojawi\u0142 si\u0119 zegar, na pierwszy rzut oka do\u015b\u0107 niepozorny. W czym tkwi wi\u0119c jego tajemnica? Od po\u0142owy XIX wieku nie zatrzyma\u0142 si\u0119 ani na chwil\u0119, przetrwa\u0142 powstanie styczniowe, okupacj\u0119 niemieck\u0105 i powstanie warszawskie. Ponad to co godzin\u0119 wygrywa pocz\u0105tek \u201ePierwszej brygady\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Prawdziwy wysyp zegar\u00f3w s\u0142onecznych znajdziemy w Warszawskich \u0141azienkach. Podczas spontanicznego spaceru po ogrodach uda\u0142o mi si\u0119 odnale\u017a\u0107 trzy zegary spo\u015br\u00f3d czterech. Ten, kt\u00f3rego nie odnalaz\u0142am znajduje si\u0119 przy Nowej Oran\u017cerii, kszta\u0142tem przypomina posta\u0107 cz\u0142owieka, stoj\u0105cej na okr\u0105g\u0142ym placyku. Jest to jednak wsp\u00f3\u0142czesna instalacja ( XXI WIEK).<\/p>\n

Najbardziej okaza\u0142y s\u0142oneczny czasomierz znajduj\u0119 si\u0119 na po\u0142udniowym tarasie Pa\u0142acu na Wodzie. Nazywany potocznie \u201eimieninowym\u201d albowiem sam kr\u00f3l, Stanis\u0142aw August Poniatowski, wyznaczy\u0142 jego miejsce. Postawiono go 8 maja 1786 roku na kr\u00f3lewskie imieniny. Tarcza zosta\u0142a wykonana z w\u0142oskiego marmuru i sadzona na kolumnie z piaskowca. Dodatkowo na marmurowej p\u0142ycie umieszczono monogram ze splecionych ze sob\u0105 liter, kt\u00f3re s\u0105 \u0142aci\u0144ska wersj\u0105 imienia w\u0142adcy.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bardzo podobny zegar znajduje si\u0119 przed Bia\u0142ym Domkiem. Bia\u0142a tarcz\u0119 wykonano r\u00f3wnie\u017c z marmuru, kt\u00f3r\u0105 podtrzymuje posta\u0107 wykonana z piaskowca. T\u0105 postaci\u0105 jest mitologiczny Satyr \u2013 p\u00f3\u0142 cz\u0142owiek, p\u00f3\u0142 kozio\u0142ek, uczestnik weso\u0142ego orszaku boga wina Bahusa. To najstarszy zegar s\u0142oneczny na terenie Kr\u00f3lewskich \u0141azienek, pochodzi z 1777 roku, z tego powodu jest on te\u017c najbardziej zniszczony.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jednak najciekawszym zegarem s\u0142onecznym na tym terenie, kt\u00f3ry mo\u017cesz pomin\u0105\u0107 pomimo wielkiej postury, to g\u0142az Jastrz\u0119bskiego umiejscowiony na wzg\u00f3rzu ko\u0142o Starej Oran\u017cerii. Na nier\u00f3wnej, granitowej powierzchni Wojciech Jastrz\u0119bski zaprojektowa\u0142 podzia\u0142k\u0119 czasow\u0105 oraz umieszczone zosta\u0142y liczne inskrypcje. Pomys\u0142 na stworzenie tego typu zegara jest niesamowity, jednak trudno jest sprawdzi\u0107 jego dzia\u0142anie. Spowodowane jest to tym, i\u017c ten narzutowy g\u0142az znajduje si\u0119 na skarpie poro\u015bni\u0119tej krzakami i drzewami, co daje du\u017ce zacienienie tego terenu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na koniec rzut oka na zegar na jednej z wie\u017c Pa\u0142acu w Wilanowie. Sam Pa\u0142ac w swoich komnatach ma kilka zegar\u00f3w kominkowych, jednak najs\u0142ynniejszy jest zegar s\u0142oneczny projektu Jana Heweliusza\u2026 Ale to jeszcze nieodkryte przeze mnie historie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czas towarzyszy\u0142 cz\u0142owiekowi od zawsze. Pocz\u0105tkowo wyznaczany przez dzie\u0144 i noc, pory roku, narodziny i \u015bmier\u0107 a\u017c po lata, miesi\u0105ce, godziny \u2026 Chyba zawsze bieg\u0142 za szybko, bez wzgl\u0119du na to jakim miernikiem go odmierzano. Warszawskie czasomierze nadal przypominaj\u0105 nam o przemijaniu, zaznaczaj\u0105c przy tym swoje w\u0142asne historie. Pierwsze zegary umieszczano na wie\u017cach ko\u015bcielnych czy […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1022,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,8,48,1,16],"tags":[],"class_list":["post-1020","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-architektura","category-ciekawe-miejsca","category-mazowieckie","category-polska","category-polska-gora","czr-hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1020"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1032,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020\/revisions\/1032"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}