{"id":1365,"date":"2020-09-06T20:53:47","date_gmt":"2020-09-06T18:53:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/?p=1365"},"modified":"2020-09-06T20:53:47","modified_gmt":"2020-09-06T18:53:47","slug":"spinalonga-tajemnicza-wyspa-tredowatych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/2020\/09\/06\/spinalonga-tajemnicza-wyspa-tredowatych\/","title":{"rendered":"Spinalonga \u2013 tajemnicza wyspa tr\u0119dowatych."},"content":{"rendered":"

Greckie wyspy s\u0105 bardzo ch\u0119tnie wybierane jako miejsce odpoczynku. Sprzyja temu s\u0142o\u0144ce, ciep\u0142e, lazurowe morze, \u015br\u00f3dziemnomorska, przesycona aromatem \u015bwie\u017cych zi\u00f3\u0142, kuchnia.<\/span><\/p>\n

Korzystaj\u0105c z ostatnich podryg\u00f3w lata i chwili wolnego, postanowi\u0142am na\u0142adowa\u0107 baterie na jednej z takich wysp \u2013 na Krecie. Cel mia\u0142am jasno okre\u015blony \u2013 totalny chillout. Hotel w miejscowo\u015bci Malia – s\u0142yn\u0105cej m.in. z banan\u00f3w, kt\u00f3rych UE zakaza\u0142a eksportowa\u0107 ( s\u0105 za ma\u0142e) oraz ruin pa\u0142acu s\u0142ynnego kr\u00f3la Minosa ( tego od labiryntu w Knossos) \u2013 by\u0142 odsuni\u0119ty od centrum, co gwarantowa\u0142o cisze i spok\u00f3j. Za\u0142o\u017cenie o odpoczynku by\u0142o takie, dop\u00f3ki nie us\u0142ysza\u0142am o le\u017c\u0105cej nieopodal przekl\u0119tej wyspie\u2026 No by\u0107 i nie zobaczy\u0107? Nie w moim stylu! Czas ruszy\u0107 w podr\u00f3\u017c! <\/span><\/p>\n

Wizyta w Agios Nikolaos<\/b><\/span><\/p>\n

<\/b>By dop\u0142yn\u0105\u0107 na wysp\u0119, trzeba najpierw uda\u0107 si\u0119 do portu w Agios Nikolaos. Dojazd nie stanowi problemu, kursuj\u0105 lokalne autobusy a bilet zakupi\u0107 mo\u017cna, za wyliczon\u0105 kwot\u0119, u kierowcy. W Agios znajduje si\u0119 i morze i jezioro o g\u0142\u0119boko\u015bci 65 metr\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\"\"

Na pierwszym planie jest jezioro, tu\u017c za mostkiem zaczyna si\u0119 morze.<\/p><\/div>\n

W tym drugim mia\u0142a kapa\u0107 si\u0119 Afrodyta i Atena. Jednak miasto najbardziej rozs\u0142awi\u0142 Wallt Disney, kt\u00f3ry w 1964 kr\u0119c\u0105c tu \u201eKopciuszka\u201d, zakochuje si\u0119 w nim. Od tego momentu na teren Krety zaczynaj\u0105 przyje\u017cd\u017ca\u0107 celebryci a samo Agios Nikolaos zyskuje okre\u015blenie greckiego Saint Tropez. Dzi\u015b t\u0119tni \u017cyciem a wi\u0119kszo\u015b\u0107 turyst\u00f3w to st\u0105d wyrusza na Spinalong\u0119. Rejs w dwie strony to koszt oko\u0142o 20 E. Po p\u00f3\u0142godzinnej przeprawie, wp\u0142ywamy do zatoki. Nagle nastaje przera\u017caj\u0105ca cisza, morze zamiera przybieraj\u0105c tafle jeziora, wiatr cichnie. Znak, ze jeste\u015bmy bardzo blisko…<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Krotka historia Spinalongi<\/b><\/span><\/p>\n

Spinalonga po\u0142o\u017cona jest oko\u0142o 20 kilometr\u00f3w od wybrze\u017ca Krety. Kiedy\u015b by\u0142a z ni\u0105 prawdopodobnie po\u0142\u0105czona, jednak w wyniku licznych dzia\u0142a\u0144 natury – trz\u0119sienia ziemi, wybuchy wulkan\u00f3w i 200 metrowego tsunami \u2013 oddzielaj\u0105 j\u0105 od l\u0105du. W XVI wieku wysp\u0119 zajmuj\u0105 Wenecjanie buduj\u0105c tu fortec\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a chroni\u0107 okoliczna zatok\u0119 przed piratami. O obecno\u015bci Wenecjan \u015bwiadczy umieszczony, na murach fortecy, wizerunek lwa (symbol Wenecjan), kt\u00f3ry trym \u0142ap\u0119 na otwartej ksi\u0119dze ( oznacza, to \u017ce budowla stan\u0119\u0142a w czasach pokoju, gdyby ksi\u0119ga by\u0142a zamkni\u0119ta, to znak, \u017ce toczy\u0142y si\u0119 podczas budowy dzia\u0142ania wojenne).<\/span><\/p>\n

\"\"

Na fortecy znajduje si\u0119 symbol Wenecjan – lew.<\/p><\/div>\n

W XVIII wieku Grecja jest podbijana przez Turk\u00f3w, Spinalonga jako ostatnia wyspa nie chce si\u0119 podda\u0107. W ko\u0144cu Wenecjanie zostaj\u0105 podst\u0119pem, z obietnic\u0105 wolno\u015bci, wyci\u0105gni\u0119ci z twierdzy. Po jej opuszczeniu Turcy \u0142ami\u0105 dane s\u0142owo, aresztuj\u0105 ich, a sami zajmuj\u0105 teren na oko\u0142o 300 lat. Sytuacja ca\u0142kowicie zmieni\u0142a si\u0119 na pocz\u0105tku XX wieku.<\/span><\/p>\n

Przekl\u0119ta wyspa.<\/b><\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tku XX wieku wojska tureckie opuszczaj\u0105 wysp\u0119. I to nie bez przyczyny. W 1903 na teren fortecy zacz\u0119to przywozi\u0107 osoby chore na tr\u0105d. Z czasem powstaje tu leprozorium a Spinalonga staj\u0119 si\u0119 odosobnion\u0105 osad\u0105 dla chorych. Przybywaj\u0105ce tu osoby, chc\u0105c nie chc\u0105c, zaczynaj\u0105 \u017cy\u0107 jak ka\u017cdy inny Grek. Maj\u0105 tu sw\u00f3j kafenion, wydaj\u0105 gazet\u0119 Satyron, organizuj\u0105 wieczorki kinowe, a 27 lipca z pomp\u0105 obchodz\u0105 \u015bwi\u0119to patrona chorych na tr\u0105d \u2013 Panteleimona. Na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107 wypiekaj\u0105 specjalne chlebki w miejscowej piekarni.<\/span><\/p>\n

\"\"

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Pantaleimona – opiekuna tr\u0119dowatych. Nasyp przed ko\u015bcio\u0142em to cysterna na wod\u0119.<\/p><\/div>\n

Zak\u0142adaj\u0105 dwa ko\u015bcio\u0142y, jeden przeznaczony do uroczysto\u015bci weso\u0142ych: chrzciny, \u015bluby. Wg greckich wierze\u0144 osoba mog\u0142a zawrze\u0107 zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski maksymalnie 3 razy. Je\u015bli kto\u015b trafi\u0142 na wysp\u0119, wiadomo by\u0142o, \u017ce ju\u017c z niej nie wr\u00f3ci. Ka\u017cdy zaczyna\u0142 wi\u0119c \u017cycie na nowo.<\/span><\/p>\n

\"\"

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jerzego<\/p><\/div>\n

Drugi ko\u015bci\u00f3\u0142, \u015bw. Jerzego, przeznaczony by\u0142 na uroczysto\u015bci pogrzebowe. Zawieszony na nim dzwon uruchamiano gdy kto\u015b zmar\u0142. Poch\u00f3wku dokonywano na terenie wyspy i ze wzgl\u0119du na du\u017ca \u015bmiertelno\u015b\u0107 do\u015b\u0107 cz\u0119sto w masowych grobach.<\/span><\/p>\n

\"\"

Cmentarz tr\u0119dowatych.<\/p><\/div>\n

\u017bycie codzienne<\/b><\/span><\/p>\n

\"\"

Brama Dantego<\/p><\/div>\n

\"\"

Kad\u017a do odka\u017cania zdrowych os\u00f3b, przybywaj\u0105cych na wysp\u0119.<\/p><\/div>\n

Osoby tr\u0119dowate stara\u0142y si\u0119 \u017cy\u0107 normalnie. <\/span>Tworzyli<\/span> poletka uprawne i prowadzili handel z pobliskim miastem na l\u0105dzie. <\/span>Towar dowo\u017cono i kupcy wchodzili na wysp\u0119 przez tak zwan\u0105 Bram\u0119 Dantego ( brama piekie\u0142), po czym poddawani byli procesowi odka\u017cania poprzez k\u0105piel w metalowych kadziach z woda i octem. <\/span><\/p>\n

G<\/span>romadzili wod\u0119 pitn\u0105 buduj\u0105c pot\u0119\u017cne cysterny. <\/span>Zak\u0142adali rodziny, pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dzieci. To by\u0142 najwi\u0119kszy problem dla tamtejszych rodzic\u00f3w. O losie takiego dziecka decydowa\u0142 samorz\u0105d Spinalongii. Je\u015bli urodzi\u0142o si\u0119 bez oznak choroby, by\u0142o odsy\u0142ane z wyspy i trafia\u0142o albo do sieroci\u0144ca albo do rodziny. By tego unikn\u0105\u0107 matki \u015bwiadomie zaka\u017ca\u0142y swoje nowo narodzone dzieci, by je m\u00f3c zostawi\u0107 przy sobie. <\/span><\/p>\n

Wyspa zapewnia\u0142a z jednej strony normalne \u017cycie, jednak dla przebywaj\u0105cych tu stanowi\u0142a rodzaj do\u017cywotniego wi\u0119zienia.<\/span><\/p>\n

Pocz\u0105tek piek\u0142a<\/b><\/span><\/p>\n

Sytuacja na wyspie drastycznie zmieni\u0142a si\u0119 w 1941 roku, kiedy to Niemcy pokonali Grecj\u0119. Zdobyli m.in. Kret\u0119 ale w obawie przed zaraz\u0105 nie tkn\u0119li Spinalongii. Odci\u0119li j\u0105 od dostaw \u017cywno\u015bci, wody pitnej, lekarzy. Pojawi\u0142o si\u0119 kilku \u015bmia\u0142k\u00f3w , kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali uciec, jednak Niemcy strzelali bez ostrze\u017cenia do ka\u017cdej osoby. Znana jest historia o pewnym sportowcu, kt\u00f3ry dwa razy w roku<\/span>, pokonywa\u0142 wp\u0142aw zatok\u0119 ( oko\u0142o 800 metr\u00f3w) by spotka\u0107 si\u0119 z \u017con\u0105 i synkiem. Dwukrotnie wyprawa mu si\u0119 uda\u0142a, za trzecim razem zosta\u0142 pojmany i rozstrzelany.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wybawienie<\/b><\/span><\/p>\n

Mo\u017cna by\u0142oby powiedzie\u0107, \u017ce mieszka\u0144cy wyspy znale\u017ali si\u0119 w \u015bmiertelnej pu\u0142apce. Ratunek przyszed\u0142 niespodziewanie. Na \u015bwiecie wynaleziono szczepionk\u0119 na t\u0119 \u015bmierteln\u0105 chorob\u0119. Chorych rozpocz\u0119to transportowa\u0107 do szpitala w Atenach. Spinalonga zostaje ostatecznie opuszczona oko\u0142o roku 1956 ( wg innych \u017ar\u00f3de\u0142 oko\u0142o 1957). Leprozorium przestaje istnie\u0107. Ostatni\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra opuszcza wysp\u0119 jest ksi\u0105dz, kt\u00f3ry przez kolejne dwa lata, dokonuje obrz\u0105dk\u00f3w po\u015bmiertnych. Wed\u0142ug ortodoksyjnych wyznawc\u00f3w prawos\u0142awia greckiego, jakimi s\u0105 mieszka\u0144cy Krety, nale\u017cy odprawi\u0107 msze w intencji osoby zmar\u0142ej po 40 dniach, 3, 6, 9 ,12 i 24 miesi\u0105cach od \u015bmierci.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Co si\u0119 dzia\u0142o dalej z wysp\u0105? Nic. Pozostawa\u0142a i pozostaje niezamieszka\u0142a. <\/span>Od kilku lat w\u0142adze Krety rozpocz\u0119\u0142y zabezpieczanie pozosta\u0142o\u015bci po mieszka\u0144cach wyspy tr\u0119dowatych, staraj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie o wpisanie j\u0105 na list\u0119 UNESCO.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli chcesz wiedzie\u0107 co\u015b wi\u0119cej o przekl\u0119tej wyspie to polecam ksi\u0105\u017ck\u0119 Victorii Vislop \u201eWyspa\u201d, oraz film na YT o tym samym tytule ( wersja angloj\u0119zyczna).<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Greckie wyspy s\u0105 bardzo ch\u0119tnie wybierane jako miejsce odpoczynku. Sprzyja temu s\u0142o\u0144ce, ciep\u0142e, lazurowe morze, \u015br\u00f3dziemnomorska, przesycona aromatem \u015bwie\u017cych zi\u00f3\u0142, kuchnia. Korzystaj\u0105c z ostatnich podryg\u00f3w lata i chwili wolnego, postanowi\u0142am na\u0142adowa\u0107 baterie na jednej z takich wysp \u2013 na Krecie. Cel mia\u0142am jasno okre\u015blony \u2013 totalny chillout. Hotel w miejscowo\u015bci Malia – s\u0142yn\u0105cej m.in. z […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1368,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,3,18,15],"tags":[],"class_list":["post-1365","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-ciekawe-miejsca","category-europa","category-grecja","category-zycie-codzienne","czr-hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1365"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1387,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1365\/revisions\/1387"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.belferwpodrozy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}